نمونه برگهٔ تمرینی (شبیه‌سازی امتحان نهایی) ـ درس ۳
| نام و نام خانوادگی | .............................. | پایه | یازدهم |
| رشته | علوم تجربی و ریاضی | نام درس | تاریخ معاصر ایران |
| درس | درس ۳: «زمینه‌های نهضت مشروطه» | مدت امتحان | ۷۵ دقیقه |
| جمع بارم | ۲۰ نمره | تعداد سؤال | ۴۴ مورد |
| ۱ | قفقاز و ماوراءالنهر به دست انگلستان از ایران جدا شد. | ۰/۲۵ |
| پاسخ: نادرست ـ قفقاز (در شمال‌غرب) و ماوراءالنهر (در شمال‌شرق، شامل قزاقستان، تاجیکستان و ترکمنستان امروزی) به دست روسیه از ایران جدا شد. (۰/۲۵) | ||
| ۲ | هرات، قندهار و بخش بزرگی از بلوچستان به دست انگلستان از ایران جدا شد. | ۰/۲۵ |
| پاسخ: درست. (۰/۲۵) | ||
| ۳ | گرفتن وام از روس و انگلیس یکی از ابزارهای سلطهٔ استعمار بر ایران بود. | ۰/۲۵ |
| پاسخ: درست ـ وام‌گرفتن دربار از بیگانگان، وابستگی مالی و سلطهٔ آنان را به دنبال داشت. (۰/۲۵) | ||
| ۴ | روسیه برای حفظ هند و انگلستان برای رسیدن به آب‌های گرم خلیج فارس در پی نفوذ در ایران بودند. | ۰/۲۵ |
| پاسخ: نادرست ـ برعکس بود: روسیه خواهان رسیدن به آب‌های گرم خلیج فارس و انگلستان خواهان حفظ هند، مستعمرهٔ اصلی خود، بود. (۰/۲۵) | ||
| ۵ | در مکتب شیعه، مشروعیت حاکم مشروط به پاسداری از باورهای دینی مردم و حفظ تمامیت ارضی کشور است. | ۰/۲۵ |
| پاسخ: درست. (۰/۲۵) | ||
| ۶ | اولین ثمرهٔ اتحاد علما و مردم، پیروزی در نهضت مشروطه بود. | ۰/۲۵ |
| پاسخ: نادرست ـ اولین ثمرهٔ این اتحاد، پیروزی در نهضت تنباکو (لغو امتیاز انحصار توتون و تنباکو) بود. (۰/۲۵) | ||
| ۷ | روزنامهٔ «وقایع اتفاقیه» از روزنامه‌های غیردولتی دورهٔ قاجار بود. | ۰/۲۵ |
| پاسخ: نادرست ـ «وقایع اتفاقیه» از روزنامه‌های دولتی بود؛ روزنامه‌های غیردولتی یا در داخل و یا در خارج از کشور چاپ می‌شدند. (۰/۲۵) | ||
| ۸ | نویسندهٔ «سیاحت‌نامهٔ ابراهیم‌بیک» میرزا صالح شیرازی است. | ۰/۲۵ |
| پاسخ: نادرست ـ نویسندهٔ آن حاج زین‌العابدین مراغه‌ای است؛ میرزا صالح شیرازی نویسندهٔ سفرنامه و ناشر «کاغذ اخبار» بود. (۰/۲۵) | ||
| ۱ |
ستون الف
ستون ب
| ۲ |
| پاسخ: ۱ـ ج (۰/۲۵)؛ ۲ـ الف (۰/۲۵)؛ ۳ـ ب (۰/۲۵)؛ ۴ـ هـ (۰/۲۵)؛ ۵ـ و (۰/۲۵)؛ ۶ـ د (۰/۲۵)؛ ۷ـ ح (۰/۲۵)؛ ۸ـ ز (۰/۲۵). مورد اضافی ستون ب: «ط». | ||
| ۱ | (کلمات راهنما: امتیاز ـ وام ـ کاپیتولاسیون) مصونیت قضایی اتباع بیگانه در ایران، ............... نام داشت. | ۰/۵ |
| پاسخ: کاپیتولاسیون (۰/۵). | ||
| ۲ | (کلمات راهنما: هند ـ خلیج فارس ـ مصر) انگلستان برای حفظ ...............، مستعمرهٔ اصلی خود، در پی نفوذ در ایران بود. | ۰/۵ |
| پاسخ: هند (۰/۵). کلمهٔ اضافی: مصر. | ||
| ۳ | (کلمات راهنما: عدالت‌خانه ـ استبداد ـ مشروطه) علما برای محدود کردن قدرت شاه و حکام، خواستار ایجاد ............... و دارالشورا بودند. | ۰/۵ |
| پاسخ: عدالت‌خانه (۰/۵). کلمهٔ اضافی: استبداد. | ||
| ۴ | اولین ثمرهٔ اتحاد علما و مردم در دورهٔ قاجار، پیروزی در نهضت ............... بود. | ۰/۵ |
| پاسخ: تنباکو (۰/۵). | ||
| ۵ | در نگاه استبدادی قاجار، شاه خود را مالک جان و ............... و ناموس مردم می‌دانست. | ۰/۵ |
| پاسخ: مال (۰/۵). | ||
| ۶ | از سال ۱۲۳۸ تا ............... ش، یازده کشور جهان به حکومت مشروطه یا جمهوری دست یافتند. | ۰/۵ |
| پاسخ: ۱۲۹۰ (۰/۵). | ||
| ۷ | میرزا صالح شیرازی در سفرنامهٔ خود از نظام حکومت مشروطهٔ ............... تعریف و تمجید کرده است. | ۰/۵ |
| پاسخ: انگلیس (۰/۵). | ||
| ۸ | روزنامه‌های ............... دورهٔ قاجار به دو دستهٔ دولتی و غیردولتی تقسیم می‌شدند. | ۰/۵ |
| پاسخ: فارسی‌زبان (۰/۵). | ||
| ۱ | کدام سرزمین به دست روسیه از ایران جدا شد؟ الف) هراتب) قندهارج) ماوراءالنهرد) بلوچستان | ۰/۲۵ |
| پاسخ: ج) ماوراءالنهر (۰/۲۵). | ||
| ۲ | کدام مورد از علت‌های سلطهٔ استعمار بر ایران بود؟ الف) قدرت نظامی حکومت قاجارب) طمع‌ورزی و فساد مالی درباریانج) اتحاد مردم و علماد) پیشرفت صنعت ایران | ۰/۲۵ |
| پاسخ: ب) طمع‌ورزی و فساد مالی درباریان (۰/۲۵). | ||
| ۳ | هدف روسیه از نفوذ در ایران چه بود؟ الف) حفظ هندب) تجارت با ژاپنج) رسیدن به آب‌های گرم خلیج فارسد) گسترش قلمرو در اروپا | ۰/۲۵ |
| پاسخ: ج) رسیدن به آب‌های گرم خلیج فارس (۰/۲۵). | ||
| ۴ | کدام‌یک از مراجع نجف اشرف از پشتیبانان نهضت بود؟ الف) سیدمحمد طباطباییب) شیخ فضل‌الله نوریج) سیدعبدالله بهبهانید) محمدکاظم خراسانی | ۰/۲۵ |
| پاسخ: د) محمدکاظم خراسانی (آخوند خراسانی) (۰/۲۵). سه گزینهٔ دیگر از رهبران نهضت در داخل ایران بودند. | ||
| ۵ | کدام مورد از راه‌های ورود اندیشه‌های جدید به ایران نیست؟ الف) اعزام دانشجو به خارجب) سفر درباریان و سیاستمداران به خارجج) مهاجرت برخی از ایرانیان به کشورهای مختلفد) سفر سفیران روسیه به ایران | ۰/۲۵ |
| پاسخ: د) سفر سفیران روسیه به ایران (۰/۲۵). | ||
| ۶ | روزنامه‌های فارسی‌زبان منتقد حکومت چرا در خارج از کشور چاپ می‌شدند؟ الف) چون در داخل اجازهٔ چاپ نمی‌گرفتندب) چون هزینهٔ چاپ در خارج کمتر بودج) چون در داخل خواننده نداشتندد) چون کاغذ در داخل کمیاب بود | ۰/۲۵ |
| پاسخ: الف) چون به وضع ایران و شیوهٔ حکومت قاجار انتقاد داشتند و در داخل اجازهٔ چاپ نمی‌گرفتند (۰/۲۵). | ||
| ۷ | کدام‌یک از افراد زیر با نوشته‌هایش در پیدایش مشروطه‌خواهی اثر گذاشت؟ الف) عین‌الدولهب) میرزا ملکم‌خانج) علاءالدولهد) شعاع‌السلطنه | ۰/۲۵ |
| پاسخ: ب) میرزا ملکم‌خان (۰/۲۵). (از دیگر روشنفکران مؤثر: میرزا یوسف‌خان مستشارالدوله، عبدالرحیم طالبوف و میرزا فتحعلی آخوندزاده.) | ||
| ۸ | کتاب دربارهٔ بخشی از آثار روشنفکران چه نکتهٔ انتقادی را مطرح می‌کند؟ الف) طرفداری آنان از استبدادب) بی‌توجهی آنان به اوضاع کشورج) پذیرش بی‌چون‌وچرای اندیشه‌های غربی و شیفتگی و خودباختگی در برابر فرهنگ بیگانهد) مخالفت آنان با هرگونه پیشرفت | ۰/۲۵ |
| پاسخ: ج) پذیرش بی‌چون‌وچرای اندیشه‌های غربی و شیفتگی و خودباختگی در برابر فرهنگ بیگانه (۰/۲۵). | ||
| ۱ | سه ابزار سلطهٔ استعمار بر ایران را نام ببرید. | ۰/۵ |
| پاسخ: دادن امتیازها به بیگانگان؛ گرفتن وام از روس و انگلیس؛ اعمال حق کاپیتولاسیون. ریزبارم: هر مورد ۰/۲۵ (سقف ۰/۵). | ||
| ۲ | رهبران نهضت در داخل ایران چه کسانی بودند؟ | ۰/۵ |
| پاسخ: آیت‌الله سیدمحمد طباطبایی؛ آیت‌الله سیدعبدالله بهبهانی؛ آیت‌الله شیخ فضل‌الله نوری. ریزبارم: هر مورد ۰/۲۵ (سقف ۰/۵). | ||
| ۳ | کدام آموزه‌های اندیشهٔ سیاسی اسلام و مکتب شیعه، مردم و علما را به مخالفت با ظلم واداشت؟ | ۰/۵ |
| پاسخ: امر به معروف و نهی از منکر؛ عدالت‌خواهی؛ لزوم دفع ظلم. ریزبارم: هر مورد ۰/۲۵ (سقف ۰/۵). | ||
| ۴ | ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی خود چرا مورد رقابت قدرت‌های اروپایی بود؟ | ۰/۵ |
| پاسخ: قرار گرفتن میان سه قارهٔ آسیا، اروپا و آفریقا (۰/۲۵)؛ همسایگی با هند و خلیج فارس (۰/۲۵). | ||
| ۵ | چهار روزنامهٔ مشهور فارسی‌زبان چاپ خارج از کشور را نام ببرید. | ۰/۵ |
| پاسخ: اختر، قانون، حبل‌المتین، حکمت، ثریا و عروه‌الوثقی (ذکر هر چهار مورد از این شش مورد). ریزبارم: هر دو مورد ۰/۲۵. | ||
| ۶ | هدف فرانسه از نفوذ در ایران چه بود؟ | ۰/۵ |
| پاسخ: نفوذ در هند از راه ایران (۰/۵). | ||
| ۱ | کاپیتولاسیون | ۰/۵ |
| پاسخ: مصونیت قضایی اتباع بیگانه؛ یعنی اتباع خارجی در ایران از رسیدگی دادگاه‌های ایران معاف بودند و این حق، یکی از ابزارهای سلطهٔ استعمار بود. (۰/۵) | ||
| ۲ | عدالت‌خانه | ۰/۵ |
| پاسخ: نهادی که علما و مردم برای رسیدگی به شکایت‌های مردم و برقراری عدالت و محدود کردن قدرت و اختیارات پادشاه و حکام، خواستار ایجاد آن بودند. (۰/۵) | ||
| ۱ | زمینه‌های پیدایش نهضت مشروطه را فهرست کنید. | ۱ |
| پاسخ: ۱) از دست رفتن بخش‌هایی از سرزمین ایران؛ ۲) غلبهٔ استعمار بر مملکت؛ ۳) استبداد دستگاه حاکم؛ ۴) مخالفت‌های مردم و علما با استبداد و استعمار؛ ۵) ورود اندیشه‌های جدید. ریزبارم: هر مورد ۰/۲۵ (ذکر چهار مورد برای نمرهٔ کامل کافی است). | ||
| ۲ | کشورهایی را که از سال ۱۲۳۸ تا ۱۲۹۰ ش به حکومت مشروطه یا جمهوری دست یافتند، نام ببرید. | ۱ |
| پاسخ: انگلیس، ایتالیا، دانمارک، اتریش، مجارستان، آلمان، فرانسه، ژاپن، روسیه، چین و مصر. ریزبارم: هر دو کشور ۰/۲۵ (ذکر هشت کشور برای نمرهٔ کامل کافی است). | ||
| ۱ | علل و چگونگی غلبهٔ استعمار بر مملکت را توضیح دهید. | ۲ |
| راهنمای تصحیح (۸ نکته × ۰/۲۵ = ۲): ۱) ضعف حکومت قاجار؛ ۲) دسیسه‌های عناصر نفوذی بیگانه؛ ۳) طمع‌ورزی و فساد مالی درباریان؛ ۴) دادن امتیازها به بیگانگان؛ ۵) گرفتن وام از روس و انگلیس و وابستگی مالی دربار؛ ۶) اعمال حق کاپیتولاسیون؛ ۷) موقعیت جغرافیایی حساس ایران (قرار گرفتن میان سه قاره و همسایگی با هند و خلیج فارس) و رقابت قدرت‌ها بر سر نفوذ در آن؛ ۸) اهداف قدرت‌ها: رسیدن روسیه به آب‌های گرم خلیج فارس، حفظ هند توسط انگلستان و نفوذ فرانسه در هند از راه ایران. | ||
| ۲ | نهضت تحت رهبری روحانیون بر چه پایه‌ای استوار بود و چه اهداف و ثمره‌ای داشت؟ توضیح دهید. | ۲ |
| راهنمای تصحیح (۸ نکته × ۰/۲۵ = ۲): ۱) ریشه در اندیشهٔ سیاسی اسلام و مکتب شیعه؛ ۲) آموزه‌های امر به معروف و نهی از منکر، عدالت‌خواهی و لزوم دفع ظلم؛ ۳) نامشروع دانستن قدرت مطلق سلاطین در مکتب شیعه؛ ۴) مبارزه با استبداد داخلی (شاه و حکام که به هیچ‌کس پاسخ‌گو نبودند)؛ ۵) مبارزه با استعمار خارجی؛ ۶) تلاش برای برقراری عدالت در مملکت؛ ۷) هدف نهادی: ایجاد عدالت‌خانه و دارالشورا برای محدود کردن قدرت و اختیارات پادشاه و حکام و اجرای قوانین اسلامی؛ ۸) اولین ثمره: پیروزی در نهضت تنباکو و لغو امتیاز انحصار توتون و تنباکو. | ||
موفق باشید ـ برگهٔ تمرینی درس ۳
| ۱ | قفقاز و ماوراءالنهر به دست انگلستان جدا شد | ۰/۲۵ |
| نادرست ـ به دست روسیه جدا شد. (۰/۲۵) | ||
| ۲ | هرات، قندهار و بلوچستان به دست انگلستان جدا شد | ۰/۲۵ |
| درست. (۰/۲۵) | ||
| ۳ | وام‌گرفتن از ابزارهای سلطهٔ استعمار بود | ۰/۲۵ |
| درست. (۰/۲۵) | ||
| ۴ | روسیه برای حفظ هند و انگلستان برای خلیج فارس | ۰/۲۵ |
| نادرست ـ روسیه خواهان آب‌های گرم خلیج فارس و انگلستان خواهان حفظ هند بود. (۰/۲۵) | ||
| ۵ | شرایط مشروعیت حاکم در مکتب شیعه | ۰/۲۵ |
| درست ـ پاسداری از باورهای دینی مردم و حفظ تمامیت ارضی کشور. (۰/۲۵) | ||
| ۶ | اولین ثمرهٔ اتحاد علما و مردم، نهضت مشروطه بود | ۰/۲۵ |
| نادرست ـ اولین ثمره، پیروزی در نهضت تنباکو بود. (۰/۲۵) | ||
| ۷ | «وقایع اتفاقیه» روزنامه‌ای غیردولتی بود | ۰/۲۵ |
| نادرست ـ روزنامه‌ای دولتی بود. (۰/۲۵) | ||
| ۸ | نویسندهٔ سیاحت‌نامهٔ ابراهیم‌بیک، میرزا صالح شیرازی بود | ۰/۲۵ |
| نادرست ـ نویسندهٔ آن حاج زین‌العابدین مراغه‌ای است. (۰/۲۵) | ||
| ۱ | قفقاز و ماوراءالنهر | ۰/۲۵ |
| ج ـ جدا شده از ایران توسط روسیه. (۰/۲۵) | ||
| ۲ | هرات و قندهار | ۰/۲۵ |
| الف ـ جدا شده از ایران توسط انگلستان. (۰/۲۵) | ||
| ۳ | آیت‌الله محمدکاظم خراسانی | ۰/۲۵ |
| ب ـ مرجع پشتیبان نهضت در نجف اشرف. (۰/۲۵) | ||
| ۴ | آیت‌الله سیدعبدالله بهبهانی | ۰/۲۵ |
| هـ ـ از رهبران نهضت در داخل ایران. (۰/۲۵) | ||
| ۵ | میرزا صالح شیرازی | ۰/۲۵ |
| و ـ نویسندهٔ سفرنامه و تمجیدکنندهٔ نظام مشروطهٔ انگلیس. (۰/۲۵) | ||
| ۶ | حاج زین‌العابدین مراغه‌ای | ۰/۲۵ |
| د ـ نویسندهٔ «سیاحت‌نامهٔ ابراهیم‌بیک». (۰/۲۵) | ||
| ۷ | روزنامهٔ «قانون» | ۰/۲۵ |
| ح ـ از روزنامه‌های فارسی‌زبان چاپ خارج از کشور. (۰/۲۵) | ||
| ۸ | «کاغذ اخبار» | ۰/۲۵ |
| ز ـ اولین روزنامهٔ ایران. (۰/۲۵) | ||
| ۱ | مصونیت قضایی اتباع بیگانه | ۰/۵ |
| کاپیتولاسیون (۰/۵). | ||
| ۲ | انگلستان برای حفظ ............... در پی نفوذ بود | ۰/۵ |
| هند (۰/۵). | ||
| ۳ | خواستار ایجاد ............... و دارالشورا بودند | ۰/۵ |
| عدالت‌خانه (۰/۵). | ||
| ۴ | اولین ثمرهٔ اتحاد علما و مردم، نهضت ............... | ۰/۵ |
| تنباکو (۰/۵). | ||
| ۵ | شاه مالک جان و ............... و ناموس مردم بود | ۰/۵ |
| مال (۰/۵). | ||
| ۶ | از ۱۲۳۸ تا ............... ش یازده کشور مشروطه یا جمهوری شدند | ۰/۵ |
| ۱۲۹۰ (۰/۵). | ||
| ۷ | میرزا صالح از مشروطهٔ ............... تمجید کرد | ۰/۵ |
| انگلیس (۰/۵). | ||
| ۸ | روزنامه‌های ............... دو دستهٔ دولتی و غیردولتی بودند | ۰/۵ |
| فارسی‌زبان (۰/۵). | ||
| ۱ | سرزمین جداشده به دست روسیه | ۰/۲۵ |
| ج) ماوراءالنهر (۰/۲۵). | ||
| ۲ | از علت‌های سلطهٔ استعمار | ۰/۲۵ |
| ب) طمع‌ورزی و فساد مالی درباریان (۰/۲۵). | ||
| ۳ | هدف روسیه از نفوذ در ایران | ۰/۲۵ |
| ج) رسیدن به آب‌های گرم خلیج فارس (۰/۲۵). | ||
| ۴ | مرجع نجف اشرف و پشتیبان نهضت | ۰/۲۵ |
| د) محمدکاظم خراسانی (۰/۲۵). | ||
| ۵ | از راه‌های ورود اندیشه‌های جدید نیست | ۰/۲۵ |
| د) سفر سفیران روسیه به ایران (۰/۲۵). | ||
| ۶ | علت چاپ روزنامه‌های منتقد در خارج | ۰/۲۵ |
| الف) در داخل اجازهٔ چاپ نمی‌گرفتند (۰/۲۵). | ||
| ۷ | روشنفکر مؤثر در پیدایش مشروطه‌خواهی | ۰/۲۵ |
| ب) میرزا ملکم‌خان (۰/۲۵). | ||
| ۸ | نکتهٔ انتقادی کتاب دربارهٔ بخشی از آثار روشنفکران | ۰/۲۵ |
| ج) پذیرش بی‌چون‌وچرای اندیشه‌های غربی و خودباختگی در برابر فرهنگ بیگانه (۰/۲۵). | ||
| ۱ | سه ابزار سلطهٔ استعمار | ۰/۵ |
| دادن امتیازها به بیگانگان؛ گرفتن وام از روس و انگلیس؛ اعمال حق کاپیتولاسیون. ریزبارم: هر مورد ۰/۲۵ (سقف ۰/۵). | ||
| ۲ | رهبران نهضت در داخل ایران | ۰/۵ |
| سیدمحمد طباطبایی؛ سیدعبدالله بهبهانی؛ شیخ فضل‌الله نوری. ریزبارم: هر مورد ۰/۲۵ (سقف ۰/۵). | ||
| ۳ | آموزه‌های مکتب شیعه علیه ظلم | ۰/۵ |
| امر به معروف و نهی از منکر؛ عدالت‌خواهی؛ لزوم دفع ظلم. ریزبارم: هر مورد ۰/۲۵ (سقف ۰/۵). | ||
| ۴ | علت رقابت قدرت‌ها بر سر ایران | ۰/۵ |
| قرار گرفتن میان سه قارهٔ آسیا، اروپا و آفریقا (۰/۲۵)؛ همسایگی با هند و خلیج فارس (۰/۲۵). | ||
| ۵ | چهار روزنامهٔ فارسی‌زبان چاپ خارج | ۰/۵ |
| اختر، قانون، حبل‌المتین، حکمت، ثریا و عروه‌الوثقی (هر چهار مورد). ریزبارم: هر دو مورد ۰/۲۵. | ||
| ۶ | هدف فرانسه از نفوذ در ایران | ۰/۵ |
| نفوذ در هند از راه ایران (۰/۵). | ||
| ۱ | کاپیتولاسیون | ۰/۵ |
| مصونیت قضایی اتباع بیگانه؛ معافیت اتباع خارجی از رسیدگی دادگاه‌های ایران. (۰/۵) | ||
| ۲ | عدالت‌خانه | ۰/۵ |
| نهادی برای رسیدگی به شکایت‌های مردم و برقراری عدالت و محدود کردن قدرت پادشاه و حکام که علما و مردم خواستار ایجاد آن بودند. (۰/۵) | ||
| ۱ | فهرست زمینه‌های پیدایش نهضت مشروطه | ۱ |
| از دست رفتن بخش‌هایی از سرزمین ایران؛ غلبهٔ استعمار بر مملکت؛ استبداد دستگاه حاکم؛ مخالفت‌های مردم و علما با استبداد و استعمار؛ ورود اندیشه‌های جدید. ریزبارم: هر مورد ۰/۲۵ (چهار مورد برای نمرهٔ کامل کافی است). | ||
| ۲ | کشورهای مشروطه یا جمهوری‌شده از ۱۲۳۸ تا ۱۲۹۰ ش | ۱ |
| انگلیس، ایتالیا، دانمارک، اتریش، مجارستان، آلمان، فرانسه، ژاپن، روسیه، چین و مصر. ریزبارم: هر دو کشور ۰/۲۵ (هشت کشور برای نمرهٔ کامل کافی است). | ||
| ۱ | علل و چگونگی غلبهٔ استعمار بر مملکت | ۲ |
| ۸ نکته × ۰/۲۵: ۱) ضعف حکومت قاجار؛ ۲) دسیسه‌های عناصر نفوذی بیگانه؛ ۳) طمع‌ورزی و فساد مالی درباریان؛ ۴) دادن امتیازها به بیگانگان؛ ۵) گرفتن وام از روس و انگلیس و وابستگی مالی دربار؛ ۶) اعمال حق کاپیتولاسیون؛ ۷) موقعیت جغرافیایی حساس ایران و رقابت قدرت‌ها بر سر نفوذ؛ ۸) اهداف قدرت‌ها: آب‌های گرم خلیج فارس برای روسیه، حفظ هند برای انگلستان و نفوذ در هند از راه ایران برای فرانسه. | ||
| ۲ | پایه، اهداف و ثمرهٔ نهضت تحت رهبری روحانیون | ۲ |
| ۸ نکته × ۰/۲۵: ۱) ریشه در اندیشهٔ سیاسی اسلام و مکتب شیعه؛ ۲) آموزه‌های امر به معروف و نهی از منکر، عدالت‌خواهی و لزوم دفع ظلم؛ ۳) نامشروع دانستن قدرت مطلق سلاطین؛ ۴) مبارزه با استبداد داخلی؛ ۵) مبارزه با استعمار خارجی؛ ۶) تلاش برای برقراری عدالت؛ ۷) هدف نهادی: عدالت‌خانه و دارالشورا برای محدود کردن قدرت پادشاه و حکام و اجرای قوانین اسلامی؛ ۸) اولین ثمره: پیروزی در نهضت تنباکو و لغو امتیاز انحصار توتون و تنباکو. | ||