راهنمای خواندن: حرکت‌ها (اعراب) قرمز و نشانه‌های زمان سبزرنگ با خط طلایی‌اند.
قاعده به زبان ساده
در عربی فعل آینده‌ی جدا وجود ندارد! آینده را از همان مضارع می‌سازیم:
سَـ + مضارع ← آینده‌ی نزدیک («به‌زودی خواهد نوشت»)؛ «سَـ» به فعل می‌چسبد.
سَوفَ + مضارع ← آینده‌ی دور («خواهد نوشت»)؛ «سَوفَ» جدا نوشته می‌شود.
ترجمه‌ی هر دو در فارسی یکی است: «خواهـ + شناسه + بن ماضی» ← خواهد نوشت، خواهم رفت.
نکته‌ی مهم: آمدن «سَـ» یا «سَوفَ» هیچ تغییری در شکل و حرکت‌های فعل مضارع نمی‌دهد؛ فقط معنی‌اش را از «حال» به «آینده» می‌برد.
الگو
مضارع
با سَـ (آینده نزدیک)
با سَوفَ (آینده دور)
ترجمه
یَکْتُبُ
سَیَکْتُبُ
سَوفَ یَکْتُبُ
خواهد نوشت
تَکْتُبینَ
سَتَکْتُبینَ
سَوفَ تَکْتُبینَ
خواهی نوشت (دختر)
یَذْهَبونَ
سَیَذْهَبونَ
سَوفَ یَذْهَبونَ
خواهند رفت
أَقْرَأُ
سَأَقْرَأُ
سَوفَ أَقْرَأُ
خواهم خواند
نُسافِرُ
سَنُسافِرُ
سَوفَ نُسافِرُ
سفر خواهیم کرد
مثال‌ها
سَیَکْتُبُ الطّالِبُ الدَّرْسَ غَداً.
دانش‌آموز فردا درس را خواهد نوشت.
سَوفَ نُسافِرُ فِی الصَّیْفِ.
در تابستان سفر خواهیم کرد.
سَأَذْهَبُ إِلَی الْجامِعَةِ بَعْدَ سَنَتَیْنِ.
دو سال دیگر به دانشگاه خواهم رفت.
سَیَنْجَحُ الْمُجْتَهِدونَ فِی الْاِمْتِحانِ.
کوشایان در امتحان موفق خواهند شد.
سَوفَ یَعْلَمُ الظّالِمُ عاقِبَةَ الظُّلْمِ.
ستمگر سرانجامِ ظلم را خواهد دانست.
سَتَقْرَأُ أُخْتی هٰذَا الْکِتابَ.
خواهرم این کتاب را خواهد خواند.
سَوفَ أَکْتُبُ لَکَ رِسالَةً طَویلَةً.
نامه‌ی بلندی برای تو خواهم نوشت.
توضیح تکمیلی
الگوریتم «اسکنِ اولِ فعل»
قدم ۱: قبل از خواندنِ خودِ فعل، اولِ آن را اسکن کن: «سَـ» چسبیده می‌بینی؟ یا «سَوْفَ» جدا ایستاده؟ → زمان، آینده است؛ بقیه‌ی کار مثل مضارع است.
قدم ۲: هیچ‌کدام نبود؟ قرینه‌ی زمانی جمله را چک کن: «غَداً» (فردا)، «بَعْدَ...» (بعد از...)، «فِی الْمُسْتَقْبَلِ» — در سؤال‌های نهایی، قرینه‌ی «غَداً» کنار لَنْ آمد و پاسخ «نخواهد رفت» شد؛ یعنی آینده‌ی منفی را هم از همین خانواده بساز.
قدم ۳: شخص و شمار را دقیقاً مثل مضارع از حرف اول و شناسه‌ی آخر بخوان و با فرمول «خواهـ + شناسه + بُنِ ماضی» ترجمه کن: سَیَذْهَبونَ = خواهند رفت.
مثال حل‌شده‌ی قدم‌به‌قدم: سؤال «ترجمه‌ی فعل» نهایی عربی یازدهم (خرداد ۱۴۰۴):
سَوْفَ نَسْبِقُ فِی الْمُسابَقَةِ
در مسابقه پیشی خواهیم گرفت.
قدم ۱: «سَوْفَ» جدا قبل از فعل آمده → آینده‌ی دور.
قدم ۲: حرف اول فعل «نـ» → «ما».
قدم ۳: نَسْبِقُ = پیشی گرفتن؛ با «خواهیم» → «در مسابقه پیشی خواهیم گرفت» — پاسخ رسمی نهایی.
حفظش کن
«سِ چسبان، سوفِ جدّا»
فرمول یک‌خطی: «سِ کوتاه می‌چسبد و نزدیک است، سوفِ بلند جداست و دور است.» سینِ چسبان = آینده‌ی نزدیک، سوفِ جدا = آینده‌ی دور. شکلِ نوشتنشان را هم از همین جمله یاد بگیر: سَـ هرگز جدا نوشته نمی‌شود و سوف هرگز نمی‌چسبد.
ریتم ترجمه‌ساز: «خواهَم، خواهی، خواهَد ـ خواهِیم، خواهید، خواهَند» را یک‌بار با هر شش شناسه‌ی فارسی بخوان و بعد فقط بنِ ماضی را عوض کن: خواهم رفت، خواهی نوشت، خواهد خواند...
کارت منفی: آینده‌ی منفی مهمان همین مبحث است: لَنْ + مضارع منصوب = «نخواهد... / هرگز نخواهد...»؛ پس خانواده‌ی آینده سه عضو دارد: سَـ، سَوْفَ، لَنْ.
مثال‌های بیشتر
سَوْفَ نَسْبِقُ فِی الْمُسابَقَةِ.
در مسابقه پیشی خواهیم گرفت. (سَوْفَ + مضارع = آینده‌ی دور؛ سؤالِ «ترجمه‌ی فعل» نهایی)