۸ماضی استمراری و ماضی بعید — جادوی «کانَ»

قاعده به زبان ساده

با اضافه کردن فعل «کانَ» (بود) به اول فعل‌ها دو زمان تازه می‌سازیم:

• کانَ + مضارع = ماضی استمراری ← کانَ یَکْتُبُ = می‌نوشت (در گذشته مدتی ادامه داشت)
• کانَ + قَدْ + ماضی = ماضی بعید ← کانَ قَدْ کَتَبَ = نوشته بود (قبل از یک گذشته‌ی دیگر انجام شده بود)

خود «کانَ» هم مثل یک فعل ماضی کامل صرف می‌شود و باید با فاعل جمله جور شود: کانَ (او ـ مذکر)، کانَتْ (او ـ مؤنث)، کُنْتُ (من)، کانوا (آن‌ها) و...

فرمول منفی هم ساده است: استمراری را با «ما کانَ» یا «کانَ لا» منفی می‌کنیم: ما کانَ یَکْتُبُ / کانَ لا یَکْتُبُ = نمی‌نوشت.

جدول مقایسه‌ی زمان‌ها (مهم‌ترین جدول این فاز برای ترجمه)

صرف خلاصه‌ی استمراری و بعید با «کَتَبَ»

توضیح تکمیلی

الگوریتم «بعد از کانَ چه آمد؟»

1. قدم ۱: در جمله «کانَ» یا یکی از خواهرهایش را پیدا کن: کانَ، کانَتْ، کانا، کانَتا، کانوا، کُنْتَ، کُنْتِ، کُنْتُما، کُنْتُمْ، کُنْتُنَّ، کُنْتُ، کُنّا.
2. قدم ۲: بلافاصله (یا بعد از اسمِ کانَ) ببین چه آمده:
   • فعل مضارع → استمراری: ترجمه «میـ...» در گذشته (می‌نوشت، می‌کردند).
   • «قَدْ» + فعل ماضی → بعید: ترجمه «...ه بود» (نوشته بود).
   • اسم → کانَ فقط «بود» است و زمان تازه‌ای نیست.
3. قدم ۳: کانَ را با فاعل جمله چک کن: مؤنث باشد «کانَتْ»، جمع باشد «کانوا» — ناهماهنگیِ کانَ با فاعل، خودش یک گزینه‌ی غلط در سؤال‌های «عیّن الصحیح» است.

مثال حل‌شده‌ی قدم‌به‌قدم: سؤال واقعیِ تشخیص خطا (دیجی‌فرم، آزمون درس ۴ و ۵ یازدهم):

• قدم ۱: سه گزینه با کانَ شروع می‌شوند.
• قدم ۲: هر سه «کانَ + مضارع»‌اند، پس هر سه باید استمراری ترجمه شوند: می‌شنید ✓، مردود می‌شد ✓، اما «شنا کرده بود» ترجمه‌ی بعید است ✗.
• پس گزینه‌ی ج پاسخ (خطا) است — «شنا می‌کرد» درست بود.

خودآزمایی

۱. عبارت «کانَتْ تَقْرَأُ» را ترجمه کن و زمانش را بگو.

۲. «نوشته بودم» را به عربی بنویس.